|
Góry
Szczawnickie Góry Szczawnickie (Štiavnické
vrchy), leżą w zachodniej części
Rudaw Słowackich, na Słowacji. Najwyższym szczytem
jest Sitno (1009 m n.p.m.). Góry porośnięte są
lasami dębowymi i bukowymi. Góry Szczawnickie
sąsiadują na północy z Górami
Kremnickimi, na
wschodzie z Pliešovską kotliną i Krupinską planiną,
na południu - z Podunajską pahorkatiną a na zachodzie
- z Pohronským Inovcom, Vtáčnikom i Žiarską
kotliną, z którymi tworzą Slovenské stredohorie
(Wysoczyznę Słowacką).
Góry Szczawnickie
nie mają wyraźnego grzbietu głównego, są mocno
rozczłonkowane. Można wyróżnić cztery wyraźne
części składowe: Skalka na wschodzie, Sitnianska
vrchovina w części centralnej, Sitnianske predhorie na
południu, Kozmálovské vŕšky na pd.-zach.,
Hodrušská hornatina na zachodzie. Pomiędzy nimi
znajdują się obniżenia: Vyhnianska brázda,
Štiavnická brázda, Prenčovská kotlina.
Góry Szczawnickie
są pochodzenia wulkanicznego, w zach. części
przeważają andezyty, w pd.-wsch. - tufy wulkaniczne. Na
ich terenie występują liczne minerały i bogate złoża
metali (srebro, ołów, cynk, miedź). Wydobycie metali
szlachetnych w Górach Szczawnickich ma bardzo długą
tradycję. Wspomina się o tym w dokumencie z 1156 r.
Ostatnią kopalnię w Górach Szczawnickich zamknięto
w 2001 r.
W sercu Gór Szczawnickich
leży Bańska Szczawnica, która należy do
słowackich pereł. Jej niezwykłą wartość i uroda
spowodowały, że została ona w 1996 r. zaliczona w
poczet zabytków wpisanych na listę światowego
dziedzictwa UNESCO.
Mapka (Góry Szczawnickie i
Góry Kremnickie)

Miejscowości
- Bańska
Szczawnica, Banská Štiavnica,
miasto w środkowej Słowacji (kraj
bańskobystrzycki), w Górach Szczawnickich; 10,9
tys. mieszkańców (2005); przemysł drzewny,
włókienniczy; stopniowo ograniczane górnictwo
i hutnictwo cynku i ołowiu; Akademia Górnictwa
i Leśnictwa; ośrodek turystyczny; muzeum
górnictwa; 2 zamki (XIII i XVI w.), kościoły
(XIII, XVI, XVII w.), ratusz (XVIII w.), gotyckie
i renesansowe kamienice.
- Hodruša-Hámre
- połączone dwie stare miejscowości górnicze,
w których wydobywano złoto i srebro.
Interesująca sztolnia cesarza Franciszka,
kościół św. Mikołaja z XIV w.
- Krupina -
jedno z najstarszych miast słowackich. Warto
zobaczyć: wieżę strażniczą Vartovka z okresu
wojen tureckich w XVI w., miejskie mury obronne,
podziemne korytarze, studnie tureckie, dom
miejski na rynku, kościół pod wezwaniem
Narodzenia Marii Panny z XIII w. i inne zabytki.
- Nowa Bania, Nová
Baňa, miasto znane z tradycji
wydobycia metali szlachetnych. Zabytkowy ratusz z
XIV w, obecnie siedziba Muzeum Pohronia.
- Sklene Teplice - uzdrowisko z
gorącymi źródłami mineralnymi; jaskiniowe
łaźnie parowe, kąpielisko termalne, ośrodek
sportów zimowych.
- Szczawnickie
Banie, Štiavnické Bane -
stara miejscowość górnicza, w pobliżu
unikatowe jeziora górnicze - tajchy.
- Vyhne - znajduje sie tu kąpielisko
termalne oraz browar, w którym produkowane
jest piwo Steiger.
Ciekawe miejsca
- Bohunice - Wodny
młyn
- Brchlovce - Domy
wykute w skałach
- Bzovik - potężna
twierdza z czasów wojen tureckich
- Hronský Beňadik
- potężny i warowny klasztor
benedyktynów, należący do najstarszych i
najważniejszych zabytków architektury na
Słowacji
- Jezioro
Počúvadlianske - największe sztuczne
jezioro w okolicy Bańskiej Szczawnicy
(powierzchnia 11,7 ha, maksymalna głębokość
10,8 m); znany ośrodek wypoczynku i sportów
wodnych. Znajduje się tu skrzyżowanie szlaków
turystycznych, najwygodniejszy punkt wejścia na
Sitno.
- Kąpieliska
termalne - Sklene Teplice i kąp. termalne Vyhne
- Muzeum Górnictwa
- skansen górniczy w pobliżu Bańskiej
Szczawnicy. Turyści wyposażeni w peleryny i
kaski zwiedzają sztolnie Bartolomej i pokonują
podziemną trasę o długości 1200 m, na
głębokości 33-41 m.
- Sebechleby -
Rezerwat budownictwa ludowego - ponad
100 zabytkowych domków z XVIII i XIX w.,
stojących przed wykutymi w skale piwnicami.
- Sitno - najwyższy
szczyt w Górach Szczawnickich (1009 m n.p.m.).
Platformę szczytową tworzy żużel andezytowego
potoku lawowego. Z trzech stron znajdują sie
pionowe ściany skalne; na czwartej północnej
stronie usadowiony był zamek Sitno, obecnie w
ruinie. Na szczycie znajduje się wieża
widokowa, z której rozpościera się wspaniała
panorama okolic.
- Svätý Anton - monumentalny kasztel
barokowo-klasycystyczny z przepięknymi
wnętrzami, obecnie mieści się w nim Muzeum
Łowiectwa.
- Tajchy -
unikatowe, zbudowane na potrzeby kopalń, zbiorniki
wodne w pobliżu miejscowości
Štiavnické Bane. Dzisiaj są miejscem
wypoczynku i sportów wodnych.
Szlaki turystyczne piesze
W Górach Szczawnickich
poprowadzono szereg szlaków turystycznych. Oto kilka
propozycji wycieczek, o różnym stopniu trudności
(zaznaczono kolory szlaków i orientacyjne sumaryczne
czasy przejścia - na podstawie mapy Štiavnicke vrchy
1:50 000 wydawnictwa Harmanec):
- Banská Štiavnica (600 m) - (z) przełęcz
Červena studná (791 m) 0:30 - (cz) Matulka (790
m) 1:00 - Bartkov majer (813 m) 1:30 - Sklene Teplice (355 m) 2:45
- Banská Štiavnica (600 m) - Jergištôlňa
(555 m) 0:45 - Podhorie (580 m) 1:45 - Žakýlsky
hrad (813 m) 2:30 - przełęcz Jaseňová pažit
(760 m) 3:15 - Sklene Teplice (355 m) 5:15
- Banská Štiavnica (600 m) - (z) przełęcz
Červena studná (791 m) 0:30 - (n) Rumpolovska
1:45 - Priehodna 2:35 - Vyhne (350 m) 3:50
- Przełęcz
Červena studná (791 m) - (cz) Paradajs (939
m) 0:30 - przełęcz Kameň (890 m) 1:00 - Tanad
(939 m) 1:15 - przełęcz Pleso (775 m) 2:15 -
(n) przełęcz Krížna (698 m) 3:00 - Sitno
(1009 m) 4:00
- Nová Baňa
(200 m) przystanek kolejowy - (cz) Rudno nad
Hronom (220 m) 1:15 - przełęcz Na Plese (600 m)
2:30 - przełęcz Bučina (730 m) - przełęcz
Lachtriska (698 m) 4:00 - Vysoka (667 m)
5:00
- Szlak Andrzeja
Kmeta (ksiądz, znana postać życia
kulturalnego i naukowego, słowacki budziciel
narodowy): Prenčov - (n) Sitno -
przełęcz Červena studná - Vyhne - Bzenica (39 km)
Przez Góry Szczawnickie
poprowadzono także ścieżki dydaktyczne z licznymi
tablicami informacyjnymi.
Szlaki rowerowe
W Górach Szczawnickich
poprowadzono szereg szlaków rowerowych. Oto kilka
propozycji wycieczek (trasy nieznakowane):
Poruszając się po
Górach Szczawnickich należy mieć na uwadze, że
poruszamy się po chronionym obszarze Parku
Krajobrazowego i nie należy zbaczać z wyznaczonych
tras.
Noclegi
Szczególnie polecamy:
| Banská Belá |
Dziecięca farma Gazdáčik, Apartament Babovo |
Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne |
| Banská Štiavnica |
Starý Hostinec, Dziecięca farma Gazdáčik, Chałupa Štefultov, Café Madeira,
Pri Tajchoch |
Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne, Lista UNESCO Bańska Szczawnica |
| Kováčová |
Penzión MI-MA |
Góry Kremnickie, Niżne Tatry, Góry Szczawnickie |
| Sklene Teplice |
Penzión Centrum, Privát 223 |
Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne |
| Stará Kremnička |
Kwatera prywatna |
Góry Kremnickie, Góry Szczawnickie |
| Svätý Anton |
Starý Hostinec, Café Madeira |
Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne, Lista UNESCO Bańska Szczawnica |
|
Štiavnické Bane |
Pri Tajchoch |
Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne, Lista UNESCO Bańska Szczawnica |
| Vyhne |
Penzión Pod Kamenným Morom |
kąp. termalne Vyhne, Góry Szczawnickie |
Możliwości
noclegowe w następujących miejscowościach: Vyhne, Žiar
nad Hronom.
Narty
W Górach Szczawnickich
nie znajdują się żadne znane ośrodki narciarskie. Są
tam jednak liczne wyciągi narciarskie o różnej
przepustowości, głównie w pobliżu miejscowości: Banská
Štiavnica, Vyhne, Repište, Banská
Belá,
Hodruša-Hámre, Uhliská, Kopanice i Žibritov.
Do narciarstwa biegowego
wykorzystywana jest znakowana trasa z miejscowości
Štiavnické Bane do przełęczy Červena studná.
W miarę swoich możliwości można korzystać z innych
znakowanych tras np. w okolicy Sitna.
|