Serwis turystyczny o Słowacji Góry Szczawnickie, Słowacja
SŁOWACJA
MAPKA

MIEJSCOWOŚCI

CIEKAWE MIEJSCA

SZLAKI TURYSTYCZNE

SZLAKI ROWEROWE

NOCLEGI

NARTY

Góry Szczawnickie

Góry Szczawnickie (Štiavnické vrchy), leżą w zachodniej części Rudaw Słowackich, na Słowacji. Najwyższym szczytem jest Sitno (1009 m n.p.m.). Góry porośnięte są lasami dębowymi i bukowymi. Góry Szczawnickie sąsiadują na północy z Górami Kremnickimi, na wschodzie z Pliešovską kotliną i Krupinską planiną, na południu - z Podunajską pahorkatiną a na zachodzie - z Pohronským Inovcom, Vtáčnikom i Žiarską kotliną, z którymi tworzą Slovenské stredohorie (Wysoczyznę Słowacką).

Góry Szczawnickie nie mają wyraźnego grzbietu głównego, są mocno rozczłonkowane. Można wyróżnić cztery wyraźne części składowe: Skalka na wschodzie, Sitnianska vrchovina w części centralnej, Sitnianske predhorie na południu, Kozmálovské vŕšky na pd.-zach., Hodrušská hornatina na zachodzie. Pomiędzy nimi znajdują się obniżenia: Vyhnianska brázda, Štiavnická brázda, Prenčovská kotlina.

Góry Szczawnickie są pochodzenia wulkanicznego, w zach. części przeważają andezyty, w pd.-wsch. - tufy wulkaniczne. Na ich terenie występują liczne minerały i bogate złoża metali (srebro, ołów, cynk, miedź). Wydobycie metali szlachetnych w Górach Szczawnickich ma bardzo długą tradycję. Wspomina się o tym w dokumencie z 1156 r. Ostatnią kopalnię w Górach Szczawnickich zamknięto w  2001 r.

W sercu Gór Szczawnickich leży Bańska Szczawnica, która należy do słowackich pereł. Jej niezwykłą wartość i uroda spowodowały, że została ona w 1996 r. zaliczona w poczet zabytków wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO.


Mapka (Góry Szczawnickie i Góry Kremnickie)


Miejscowości

  • Bańska Szczawnica, Banská Štiavnica, miasto w środkowej Słowacji (kraj bańskobystrzycki), w Górach Szczawnickich; 10,9 tys. mieszkańców (2005); przemysł drzewny, włókienniczy; stopniowo ograniczane górnictwo i hutnictwo cynku i ołowiu; Akademia Górnictwa i Leśnictwa; ośrodek turystyczny; muzeum górnictwa; 2 zamki (XIII i XVI w.), kościoły (XIII, XVI, XVII w.), ratusz (XVIII w.), gotyckie i renesansowe kamienice.
  • Hodruša-Hámre - połączone dwie stare miejscowości górnicze, w  których wydobywano złoto i srebro. Interesująca sztolnia cesarza Franciszka, kościół św. Mikołaja z XIV w. 
  • Krupina - jedno z najstarszych miast słowackich. Warto zobaczyć: wieżę strażniczą Vartovka z okresu wojen tureckich w XVI w., miejskie mury obronne, podziemne korytarze, studnie tureckie, dom miejski na rynku, kościół pod wezwaniem Narodzenia Marii Panny z XIII w. i inne zabytki.
  • Nowa Bania, Nová Baňa, miasto znane z tradycji wydobycia metali szlachetnych. Zabytkowy ratusz z XIV w, obecnie siedziba Muzeum Pohronia.
  • Sklene Teplice - uzdrowisko z gorącymi źródłami mineralnymi; jaskiniowe łaźnie parowe, kąpielisko termalne, ośrodek sportów zimowych.
  • Szczawnickie Banie, Štiavnické Bane - stara miejscowość górnicza, w pobliżu unikatowe jeziora górnicze - tajchy.
  • Vyhne - znajduje sie tu kąpielisko termalne oraz  browar, w którym produkowane jest piwo Steiger.

Ciekawe miejsca

  • Bohunice - Wodny młyn
  • Brchlovce - Domy wykute w skałach
  • Bzovik - potężna twierdza z czasów wojen tureckich
  • Hronský Beňadik - potężny i warowny klasztor benedyktynów, należący do najstarszych i najważniejszych zabytków architektury na Słowacji
  • Jezioro Počúvadlianske - największe sztuczne jezioro w okolicy Bańskiej Szczawnicy (powierzchnia 11,7 ha, maksymalna głębokość 10,8 m); znany ośrodek wypoczynku i sportów wodnych. Znajduje się tu skrzyżowanie szlaków turystycznych, najwygodniejszy punkt wejścia na Sitno.
  • Kąpieliska termalne - Sklene Teplice i kąp. termalne Vyhne
  • Muzeum Górnictwa - skansen górniczy w pobliżu Bańskiej Szczawnicy. Turyści wyposażeni w peleryny i kaski zwiedzają sztolnie Bartolomej i pokonują podziemną trasę o długości 1200 m, na głębokości 33-41 m.
  • Sebechleby - Rezerwat budownictwa ludowego - ponad 100 zabytkowych domków z XVIII i XIX w., stojących przed wykutymi w skale piwnicami.
  • Sitno - najwyższy szczyt w Górach Szczawnickich (1009 m n.p.m.). Platformę szczytową tworzy żużel andezytowego potoku lawowego. Z trzech stron znajdują sie pionowe ściany skalne; na czwartej północnej stronie usadowiony był zamek Sitno, obecnie w ruinie. Na szczycie znajduje się wieża widokowa, z której rozpościera się wspaniała panorama okolic.
  • Svätý Anton - monumentalny kasztel barokowo-klasycystyczny z przepięknymi wnętrzami, obecnie mieści się w nim Muzeum Łowiectwa.
  • Tajchy - unikatowe, zbudowane na potrzeby kopalń, zbiorniki wodne w pobliżu miejscowości Štiavnické Bane. Dzisiaj są miejscem wypoczynku i sportów wodnych.

Szlaki turystyczne piesze

W Górach Szczawnickich poprowadzono szereg szlaków turystycznych. Oto kilka propozycji wycieczek, o różnym stopniu trudności (zaznaczono kolory szlaków i orientacyjne sumaryczne czasy przejścia - na podstawie mapy Štiavnicke vrchy 1:50 000 wydawnictwa Harmanec):

  • Banská Štiavnica (600 m) - (z) przełęcz Červena studná (791 m) 0:30 - (cz) Matulka (790 m) 1:00 - Bartkov majer (813 m) 1:30 - Sklene Teplice (355 m) 2:45
  • Banská Štiavnica (600 m) - Jergištôlňa (555 m) 0:45 - Podhorie (580 m) 1:45 - Žakýlsky hrad (813 m) 2:30 - przełęcz Jaseňová pažit (760 m) 3:15 - Sklene Teplice (355 m) 5:15
  • Banská Štiavnica (600 m) - (z) przełęcz Červena studná (791 m) 0:30 - (n) Rumpolovska 1:45 - Priehodna 2:35 - Vyhne (350 m) 3:50
  • Przełęcz Červena studná (791 m) - (cz) Paradajs (939 m) 0:30 - przełęcz Kameň (890 m) 1:00 - Tanad (939 m) 1:15 - przełęcz Pleso (775 m) 2:15 - (n) przełęcz Krížna (698 m) 3:00 - Sitno (1009 m) 4:00
  • Nová Baňa (200 m) przystanek kolejowy - (cz) Rudno nad Hronom (220 m) 1:15 - przełęcz Na Plese (600 m) 2:30 - przełęcz Bučina (730 m) - przełęcz Lachtriska (698 m) 4:00 - Vysoka (667 m) 5:00
  • Szlak Andrzeja Kmeta (ksiądz, znana postać życia kulturalnego i naukowego, słowacki budziciel narodowy): Prenčov - (n) Sitno - przełęcz Červena studná - Vyhne - Bzenica (39 km)

Przez Góry Szczawnickie poprowadzono także ścieżki dydaktyczne z licznymi tablicami informacyjnymi.


Szlaki rowerowe

W Górach Szczawnickich poprowadzono szereg szlaków rowerowych. Oto kilka propozycji wycieczek (trasy nieznakowane):

Poruszając się po Górach Szczawnickich należy mieć na uwadze, że poruszamy się po chronionym obszarze Parku Krajobrazowego i nie należy zbaczać z wyznaczonych tras.


Noclegi - Góry Szczawnickie

Szczególnie polecamy:

Banská Štiavnica Penzion Resla pri Klopačke, Apartament Jana, Vila Sokáč Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne, Bańska Szczawnica - lista UNESCO
Bzenica Turistická ubytovňa C* kąp. termalne Vyhne, Góry Szczawnickie
Kremnica Chata górska LIMBA Góry Kremnickie, Wielka Fatra, Niżne Tatry, Góry Szczawnickie
Malachov Chata Masarik Miasto Bańska Bystrzyca, Góry Kremnickie, Wielka Fatra, Niżne Tatry, Góry Szczawnickie
Skalka pri Kremnici Chata górska LIMBA Góry Kremnickie, Wielka Fatra, Niżne Tatry, Góry Szczawnickie
Štiavnické Bane Apartament Jana Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne, Bańska Szczawnica - lista UNESCO
Vyhne Vila Sokáč, Turistická ubytovňa C* kąp. termalne Vyhne, Góry Szczawnickie
     

Możliwości noclegowe w następujących miejscowościach: Sklene Teplice, Žiar nad Hronom.


Narty

W Górach Szczawnickich nie znajdują się żadne znane ośrodki narciarskie. Są tam jednak liczne wyciągi narciarskie o różnej przepustowości, głównie w pobliżu miejscowości: Banská Štiavnica, Vyhne, Repište, Banská Belá, Hodruša-Hámre, Uhliská, Kopanice i Žibritov.

Do narciarstwa biegowego wykorzystywana jest znakowana trasa z miejscowości Štiavnické Bane do przełęczy Červena studná. W miarę swoich możliwości można korzystać z innych znakowanych tras np. w okolicy Sitna.


Opracowanie RoN 2007  
  Ostatnia modyfikacja: 28-01-2019