Serwis turystyczny o Słowacji Góry Szczawnickie, Słowacja
SŁOWACJA
MAPKA

MIEJSCOWOŚCI

CIEKAWE MIEJSCA

SZLAKI TURYSTYCZNE

SZLAKI ROWEROWE

NOCLEGI

NARTY

Góry Szczawnickie

Góry Szczawnickie (Štiavnické vrchy), leżą w zachodniej części Rudaw Słowackich, na Słowacji. Najwyższym szczytem jest Sitno (1009 m n.p.m.). Góry porośnięte są lasami dębowymi i bukowymi. Góry Szczawnickie sąsiadują na północy z Górami Kremnickimi, na wschodzie z Pliešovską kotliną i Krupinską planiną, na południu - z Podunajską pahorkatiną a na zachodzie - z Pohronským Inovcom, Vtáčnikom i Žiarską kotliną, z którymi tworzą Slovenské stredohorie (Wysoczyznę Słowacką).

Góry Szczawnickie nie mają wyraźnego grzbietu głównego, są mocno rozczłonkowane. Można wyróżnić cztery wyraźne części składowe: Skalka na wschodzie, Sitnianska vrchovina w części centralnej, Sitnianske predhorie na południu, Kozmálovské vŕšky na pd.-zach., Hodrušská hornatina na zachodzie. Pomiędzy nimi znajdują się obniżenia: Vyhnianska brázda, Štiavnická brázda, Prenčovská kotlina.

Góry Szczawnickie są pochodzenia wulkanicznego, w zach. części przeważają andezyty, w pd.-wsch. - tufy wulkaniczne. Na ich terenie występują liczne minerały i bogate złoża metali (srebro, ołów, cynk, miedź). Wydobycie metali szlachetnych w Górach Szczawnickich ma bardzo długą tradycję. Wspomina się o tym w dokumencie z 1156 r. Ostatnią kopalnię w Górach Szczawnickich zamknięto w  2001 r.

W sercu Gór Szczawnickich leży Bańska Szczawnica, która należy do słowackich pereł. Jej niezwykłą wartość i uroda spowodowały, że została ona w 1996 r. zaliczona w poczet zabytków wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO.


Mapka (Góry Szczawnickie i Góry Kremnickie)


Miejscowości

  • Bańska Szczawnica, Banská Štiavnica, miasto w środkowej Słowacji (kraj bańskobystrzycki), w Górach Szczawnickich; 10,9 tys. mieszkańców (2005); przemysł drzewny, włókienniczy; stopniowo ograniczane górnictwo i hutnictwo cynku i ołowiu; Akademia Górnictwa i Leśnictwa; ośrodek turystyczny; muzeum górnictwa; 2 zamki (XIII i XVI w.), kościoły (XIII, XVI, XVII w.), ratusz (XVIII w.), gotyckie i renesansowe kamienice.
  • Hodruša-Hámre - połączone dwie stare miejscowości górnicze, w  których wydobywano złoto i srebro. Interesująca sztolnia cesarza Franciszka, kościół św. Mikołaja z XIV w. 
  • Krupina - jedno z najstarszych miast słowackich. Warto zobaczyć: wieżę strażniczą Vartovka z okresu wojen tureckich w XVI w., miejskie mury obronne, podziemne korytarze, studnie tureckie, dom miejski na rynku, kościół pod wezwaniem Narodzenia Marii Panny z XIII w. i inne zabytki.
  • Nowa Bania, Nová Baňa, miasto znane z tradycji wydobycia metali szlachetnych. Zabytkowy ratusz z XIV w, obecnie siedziba Muzeum Pohronia.
  • Sklene Teplice - uzdrowisko z gorącymi źródłami mineralnymi; jaskiniowe łaźnie parowe, kąpielisko termalne, ośrodek sportów zimowych.
  • Szczawnickie Banie, Štiavnické Bane - stara miejscowość górnicza, w pobliżu unikatowe jeziora górnicze - tajchy.
  • Vyhne - znajduje sie tu kąpielisko termalne oraz  browar, w którym produkowane jest piwo Steiger.

Ciekawe miejsca

  • Bohunice - Wodny młyn
  • Brchlovce - Domy wykute w skałach
  • Bzovik - potężna twierdza z czasów wojen tureckich
  • Hronský Beňadik - potężny i warowny klasztor benedyktynów, należący do najstarszych i najważniejszych zabytków architektury na Słowacji
  • Jezioro Počúvadlianske - największe sztuczne jezioro w okolicy Bańskiej Szczawnicy (powierzchnia 11,7 ha, maksymalna głębokość 10,8 m); znany ośrodek wypoczynku i sportów wodnych. Znajduje się tu skrzyżowanie szlaków turystycznych, najwygodniejszy punkt wejścia na Sitno.
  • Kąpieliska termalne - Sklene Teplice i kąp. termalne Vyhne
  • Muzeum Górnictwa - skansen górniczy w pobliżu Bańskiej Szczawnicy. Turyści wyposażeni w peleryny i kaski zwiedzają sztolnie Bartolomej i pokonują podziemną trasę o długości 1200 m, na głębokości 33-41 m.
  • Sebechleby - Rezerwat budownictwa ludowego - ponad 100 zabytkowych domków z XVIII i XIX w., stojących przed wykutymi w skale piwnicami.
  • Sitno - najwyższy szczyt w Górach Szczawnickich (1009 m n.p.m.). Platformę szczytową tworzy żużel andezytowego potoku lawowego. Z trzech stron znajdują sie pionowe ściany skalne; na czwartej północnej stronie usadowiony był zamek Sitno, obecnie w ruinie. Na szczycie znajduje się wieża widokowa, z której rozpościera się wspaniała panorama okolic.
  • Svätý Anton - monumentalny kasztel barokowo-klasycystyczny z przepięknymi wnętrzami, obecnie mieści się w nim Muzeum Łowiectwa.
  • Tajchy - unikatowe, zbudowane na potrzeby kopalń, zbiorniki wodne w pobliżu miejscowości Štiavnické Bane. Dzisiaj są miejscem wypoczynku i sportów wodnych.

Szlaki turystyczne piesze

W Górach Szczawnickich poprowadzono szereg szlaków turystycznych. Oto kilka propozycji wycieczek, o różnym stopniu trudności (zaznaczono kolory szlaków i orientacyjne sumaryczne czasy przejścia - na podstawie mapy Štiavnicke vrchy 1:50 000 wydawnictwa Harmanec):

  • Banská Štiavnica (600 m) - (z) przełęcz Červena studná (791 m) 0:30 - (cz) Matulka (790 m) 1:00 - Bartkov majer (813 m) 1:30 - Sklene Teplice (355 m) 2:45
  • Banská Štiavnica (600 m) - Jergištôlňa (555 m) 0:45 - Podhorie (580 m) 1:45 - Žakýlsky hrad (813 m) 2:30 - przełęcz Jaseňová pažit (760 m) 3:15 - Sklene Teplice (355 m) 5:15
  • Banská Štiavnica (600 m) - (z) przełęcz Červena studná (791 m) 0:30 - (n) Rumpolovska 1:45 - Priehodna 2:35 - Vyhne (350 m) 3:50
  • Przełęcz Červena studná (791 m) - (cz) Paradajs (939 m) 0:30 - przełęcz Kameň (890 m) 1:00 - Tanad (939 m) 1:15 - przełęcz Pleso (775 m) 2:15 - (n) przełęcz Krížna (698 m) 3:00 - Sitno (1009 m) 4:00
  • Nová Baňa (200 m) przystanek kolejowy - (cz) Rudno nad Hronom (220 m) 1:15 - przełęcz Na Plese (600 m) 2:30 - przełęcz Bučina (730 m) - przełęcz Lachtriska (698 m) 4:00 - Vysoka (667 m) 5:00
  • Szlak Andrzeja Kmeta (ksiądz, znana postać życia kulturalnego i naukowego, słowacki budziciel narodowy): Prenčov - (n) Sitno - przełęcz Červena studná - Vyhne - Bzenica (39 km)

Przez Góry Szczawnickie poprowadzono także ścieżki dydaktyczne z licznymi tablicami informacyjnymi.


Szlaki rowerowe

W Górach Szczawnickich poprowadzono szereg szlaków rowerowych. Oto kilka propozycji wycieczek (trasy nieznakowane):

Poruszając się po Górach Szczawnickich należy mieć na uwadze, że poruszamy się po chronionym obszarze Parku Krajobrazowego i nie należy zbaczać z wyznaczonych tras.


Noclegi - Góry Szczawnickie

Szczególnie polecamy:

Banská Štiavnica Apartament Jana Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne, Bańska Szczawnica - lista UNESCO
Kremnica Chata górska LIMBA Góry Kremnickie, Wielka Fatra, Niżne Tatry, Góry Szczawnickie
Sklené Teplice Chata Relax Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne, Bańska Szczawnica - lista UNESCO
Štiavnické Bane Apartament Jana Góry Szczawnickie, kąp. termalne Vyhne, Bańska Szczawnica - lista UNESCO
Vyhne Drevenica Vyhne kąp. termalne Vyhne, Góry Szczawnickie
     

Możliwości noclegowe w następujących miejscowościach: Vyhne, Žiar nad Hronom.


Narty

W Górach Szczawnickich nie znajdują się żadne znane ośrodki narciarskie. Są tam jednak liczne wyciągi narciarskie o różnej przepustowości, głównie w pobliżu miejscowości: Banská Štiavnica, Vyhne, Repište, Banská Belá, Hodruša-Hámre, Uhliská, Kopanice i Žibritov.

Do narciarstwa biegowego wykorzystywana jest znakowana trasa z miejscowości Štiavnické Bane do przełęczy Červena studná. W miarę swoich możliwości można korzystać z innych znakowanych tras np. w okolicy Sitna.


Opracowanie RoN 2007-2010  
  Ostatnia modyfikacja: 07-05-2016